طرز تهیه خورش به آلو؛ یک غذای پاییزی خوشعطر با طعمی ملس و دلنشین
- ۱۶ آبان ۱۴۰۵
- /
- بدون دیدگاه
کیفیـت، قانـون طبیعت
خورش به آلو ترکیبی از بهِ خوشعطر، آلو بخارا و گوشت نرم است که با طعم ملس خود، به سفره پاییزی تنوع میدهد. در این خورش، شیرینی ملایم به در کنار ترشی آلو قرار میگیرد و میتوانید مزه نهایی را با ذائقه خانواده هماهنگ کنید. برنج ساده یا زعفرانی هم همراه مناسبی برای آن است؛ چه برای یک ناهار خانوادگی و چه برای پذیرایی از مهمان.
نکته مهم در طرز تهیه خورش به آلو، هماهنگ کردن زمان پخت مواد است تا گوشت کاملاً نرم شود و تکههای به و آلو شکل خود را حفظ کنند. در ادامه، مقدار مواد لازم، مراحل پخت و نکات تنظیم چاشنی را میخوانید تا خورشی جاافتاده با ترشی و شیرینی متعادل آماده کنید.
برای تهیه خورش به آلو، ابتدا گوشت را با پیاز و ادویه بپزید؛ وقتی تقریباً نرم شد، بهِ تفتدادهشده را اضافه کنید و آلو را کمی دیرتر داخل قابلمه بریزید. این ترتیب کمک میکند گوشت فرصت کافی برای پخت داشته باشد و میوهها شکل خود را حفظ کنند. ترشی و شیرینی خورش را هم پس از باز شدن طعم آلو تنظیم کنید.
دستور زیر برای چهار نفر است و با گوشت خورشتی تهیه میشود. برای سرو کنار این غذا، انواع برنج طبیعت را ببینید و برنج دلخواهتان را انتخاب کنید.
| ماده اولیه | مقدار |
|---|---|
| گوشت خورشتی گوسفندی یا گوساله | ۴۰۰ گرم |
| به متوسط و سفت | ۲ عدد |
| آلو بخارا | ۱۰ تا ۱۲ عدد |
| پیاز متوسط | ۱ عدد |
| روغن مناسب تفت دادن | ۳ قاشق غذاخوری در مجموع |
| رب گوجهفرنگی | ۱ قاشق غذاخوری، اختیاری |
| زردچوبه | نصف قاشق چایخوری |
| چوب دارچین | ۱ تکه کوچک |
| زعفران دمکرده | ۲ قاشق غذاخوری |
| آب جوش | حدود ۷۵۰ میلیلیتر برای شروع |
| آبلیموی تازه | ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری، به میزان نیاز |
| شکر | صفر تا ۲ قاشق چایخوری، فقط در صورت نیاز |
| نمک و فلفل سیاه | به میزان دلخواه |

قاشقها را سرصاف در نظر بگیرید. مقدار آب اولیه تقریباً برابر سه پیمانه ۲۵۰ میلیلیتری است؛ آب بیشتری که حین پخت لازم میشود، به اندازه قابلمه و زمان پخت گوشت بستگی دارد. برنج همراه خورش در جدول مواد محاسبه نشده است.
| زمانبندی تقریبی | مدت |
|---|---|
| آمادهسازی مواد | ۲۰ تا ۲۵ دقیقه |
| پخت خورش با گوشت | حدود ۲ تا ۳ ساعت |
| زمان کل | حدود ۲ ساعت و ۲۰ دقیقه تا ۳ ساعت و ۲۵ دقیقه |
زمانها راهنما هستند؛ نرمی گوشت و به را پیش از پایان پخت بررسی کنید. گوشت گوساله یا تکههای درشت ممکن است دیرتر آماده شوند.
پیاز را نگینی خرد کنید و با دو قاشق غذاخوری از روغن در قابلمه تفت دهید تا نرم و کمی طلایی شود. گوشت را به تکههای تقریباً سهسانتیمتری و هماندازه ببرید و اضافه کنید. چند دقیقه تفت دهید تا سطح گوشت تغییر رنگ بدهد؛ لازم نیست آن را خشک و کاملاً برشته کنید.
زردچوبه و کمی فلفل سیاه را اضافه کنید و کوتاه تفت دهید. اگر از رب استفاده میکنید، آن را هم در همین مرحله یک تا دو دقیقه با مواد تفت دهید تا بوی خامیاش کمتر شود. رب نباید بسوزد یا به کف قابلمه بچسبد.
آب جوش و چوب دارچین را اضافه کنید. پس از به جوش آمدن، شعله را کم کنید و در قابلمه را بگذارید تا گوشت آرام بپزد. حدود ۹۰ دقیقه بعد وضعیت آن را بررسی کنید؛ اگر هنوز سفت است، پخت را ادامه دهید. آب باید برای پخت گوشت کافی باشد، اما مواد در حجم زیادی از آب شناور نباشند.
اگر سطح آب پایین آمد و گوشت هنوز نپخته بود، هر بار کمی آب جوش اضافه کنید. به را وقتی بریزید که گوشت تقریباً نرم شده باشد؛ در این حالت با فشار چنگال بافت گوشت باز میشود، ولی هنوز میتواند مدتی همراه میوهها بپزد.
بهها را بشویید و هسته و بخش سفت مرکزی آنها را جدا کنید. اگر پوست ضخیم یا آسیبدیده است، آن را بگیرید. سپس به را به قاچهای نسبتاً ضخیم و هماندازه، با ضخامت حدود دو سانتیمتر، ببرید. قاچهای خیلی نازک زودتر نرم میشوند و هنگام جابهجایی راحتتر میشکنند.
باقی روغن را در تابه بریزید و بهها را چند دقیقه روی حرارت متوسط تفت دهید تا سطحشان کمی رنگ بگیرد. هدف پخت کامل یا سرخ کردن عمیق نیست. آلوها را هم بشویید؛ اگر خشک و سفتاند، حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آب ولرم بخیسانید و سپس آبکش کنید. آلوهای نرم به خیساندن طولانی نیاز ندارند.
بههای تفتدادهشده را روی گوشت تقریباً پخته بچینید. آب خورش باید به اندازهای باشد که بهها با سس در تماس باشند؛ اگر لازم بود، کمی آب جوش اضافه کنید. اجازه دهید به حدود ۱۵ دقیقه با شعله ملایم بپزد، سپس نرمی آن را بررسی کنید.
برای جابهجا کردن مواد، قابلمه را آرام تکان دهید یا با قاشق از کنارهها کار کنید. هم زدن مکرر، بهویژه وقتی لبههای به نرم شدهاند، ظاهر خورش را بههم میزند. در این مرحله نمک را هم به مقدار کم اضافه کنید.
آلوهای آمادهشده را اضافه کنید و حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه دیگر برای پخت در نظر بگیرید. بهِ سفت ممکن است در مجموع به ۴۰ تا ۴۵ دقیقه زمان نیاز داشته باشد؛ پیش از ریختن آلو، مطمئن شوید به از حالت کاملاً خام خارج شده است. آلوهای نرم را دیرتر اضافه کنید تا باز نشوند.
زعفران را در حدود ۱۰ دقیقه پایانی بریزید. خورش آماده باید گوشتی نرم، بهِ پخته و شکلدار و آلوهایی نرم داشته باشد. اگر یکی از مواد زودتر آماده شد، آن را موقتاً با احتیاط بیرون بیاورید و پس از کامل شدن پخت بقیه مواد برگردانید.
ابتدا کمی از سس را بچشید. آبلیمو را از یک قاشق غذاخوری شروع کنید و فقط در صورت نیاز مقدار بیشتری بریزید. اگر خورش ترشتر از ذائقه شما بود، شکر را نیمقاشق چایخوری نیمقاشق چایخوری اضافه کنید و میان هر بار افزودن، کمی زمان بدهید.
اگر سس رقیق است، چند دقیقه با درِ نیمهباز و شعله ملایم بپزید. چوب دارچین را پیش از کشیدن غذا خارج کنید. خورش را زمانی از روی حرارت بردارید که سس کمی غلیظ شده و هنوز برای همراهی با برنج کافی باشد؛ ادامه جوشیدن برای رسیدن به سسی خیلی غلیظ، میوهها را بیش از حد نرم میکند.
ملس بودن یعنی ترشی و شیرینی در تعادل باشند. مقدار شکر ثابت نیست؛ بعضی آلوها بهاندازه کافی شیریناند و اصلاً نیازی به شکر ندارند. اضافه کردن همزمان مقدار زیادی آبلیمو و شکر، تنظیم طعم را سخت میکند. ابتدا مزه آلو را در سس بسنجید، بعد چاشنی را تغییر دهید.
برای حفظ ظاهر خورش، بهِ سالم و سفت انتخاب کنید و اندازه برشها را یکسان بگیرید. تفت کوتاه به ایجاد رنگ و طعم کمک میکند، اما زمان افزودن و کنترل حرارت همچنان تعیینکنندهاند. حتی بهِ تفتدادهشده هم با پخت طولانی و هم زدن زیاد له میشود.
رب گوجهفرنگی در این دستور اختیاری است. با حذف آن، رنگ خورش روشنتر میماند و زعفران بیشتر به چشم میآید. دارچین را هم کم مصرف کنید تا عطر به زیر طعم ادویه پنهان نشود.
برای پخت با مرغ، بهجای گوشت از چهار تکه ران یا ترکیبی از ران و سینه استفاده کنید. مرغ را با پیاز و ادویه تفت دهید و آب جوش را ابتدا به اندازهای بریزید که حدود نیمه ارتفاع تکهها را بگیرد. چون مرغ سریعتر از گوشت خورشتی میپزد، منتظر بازه طولانی مرحله دوم نمانید؛ به را در میانه پخت مرغ اضافه کنید و آلو را با توجه به نرمی به بریزید.
مدت پخت به اندازه تکههای مرغ بستگی دارد. معیار ایمنی، رسیدن دمای مرکز ضخیمترین بخش مرغ به حداقل ۷۴ درجه سانتیگراد است؛ دماسنج نباید به استخوان بخورد. این دما مطابق راهنمای دمای ایمن پخت مرغ است.
در بعضی دستورها لپه هم استفاده میشود. اگر این مدل را میپسندید، حدود یکسوم پیمانه لپه را جداگانه بپزید و نزدیک پایان پخت اضافه کنید. لپه جزو مواد ضروری این نسخه نیست.
| مشکل | علت محتمل | راهکار |
|---|---|---|
| به له شده است | برش نازک، افزودن زودهنگام یا هم زدن زیاد | در پخت بعدی قاچ ضخیمتر بزنید و به را پس از نرم شدن نسبی گوشت اضافه کنید. |
| گوشت سفت مانده ولی به پخته است | میوه پیش از آماده شدن گوشت اضافه شده | به و آلو را آرام خارج کنید؛ گوشت را با آب کافی بپزید و میوهها را برگردانید. |
| خورش آبکی است | آب زیاد یا تبخیر کم | در را نیمهباز بگذارید؛ اگر میوهها آمادهاند، پیش از کاهش سس آنها را خارج کنید. |
| خورش زیادی شیرین شده است | آلوی شیرین همراه با شکر اضافی | کمی آبلیمو اضافه کنید و بچشید؛ در پخت بعدی شکر را تا پایان کنار بگذارید. |
| خورش ترشتر از انتظار است | آلوی ترش یا آبلیموی زیاد | شیرینی را تدریجی تنظیم کنید؛ افزودن یکباره شکر ممکن است طعم را بیش از حد شیرین کند. |
خورش را با ملاقه و بهآرامی در ظرف بکشید تا قاچهای به روی غذا دیده شوند. برنج ساده یا کمی برنج زعفرانی کنار آن کافی است؛ عطر زیاد ادویه در برنج میتواند مزه به و دارچین خورش را بپوشاند.
اگر برنج دانهدانه میخواهید، راهنمای روش پخت برنج آبکشی مجلسی را بخوانید و زمان آماده شدن برنج را با نیمساعت پایانی پخت خورش هماهنگ کنید. برای انتخاب غذای وعدههای بعد هم فهرست غذاهای پاییزی ایرانی میتواند ایدههای دیگری به شما بدهد.
برای دو نفر، مقدار مواد را نصف و برای هشت نفر دو برابر کنید. آب را با همان نسبت قطعی افزایش ندهید؛ سطح مواد، اندازه قابلمه و تبخیر را در نظر بگیرید. تعداد بیشتر مواد نیز به معنی دو برابر شدن زمان پخت نیست؛ نرمی گوشت و به معیار تصمیم است.
بله؛ بهِ برشخورده فریزری هم قابل استفاده است، اما ممکن است زودتر نرم شود. اگر بافت آن پس از یخزدایی نرم شده، مرحله تفت را کوتاه کنید یا کنار بگذارید و آن را دیرتر به گوشت پخته اضافه کنید. چند دقیقه بعد، نرمیاش را بررسی کنید.
میتوانید گوشت را حذف کنید و پس از آماده شدن پایه پیاز و ادویه، به را با آب کمتر بپزید و سپس آلو را اضافه کنید. زمان طولانی پخت گوشت در این حالت حذف میشود. مقدار آب و چاشنی را متناسب با حجم کمتر مواد تنظیم کنید.