طرز تهیه آش انار شیرازی با برنج و لپه؛ آش ملس شب یلدا
- ۲۵ آبان ۱۴۰۵
- /
- بدون دیدگاه
کیفیـت، قانـون طبیعت
آش انار شیرازی را میشود در کاسههای کوچک، پیش از شام یلدا سرو کرد یا با کوفتهریزه بهعنوان یک وعده کامل سر سفره گذاشت. آب انار به آش مزهای ترشوشیرین میدهد و برنج خوبپخته، پایه آن را لعابدار میکند.
در این دستور برای چهار نفر، لپه را جدا میپزیم تا بتوانیم بافتش را کنترل کنیم. آب انار هم وقتی به قابلمه میرود که برنج لعاب انداخته، لپه نرم شده و کوفتهریزهها پختهاند. به این ترتیب، موقع چشیدن میتوانید مزه نهایی آش را بر اساس شیرینی یا ترشی اناری که در دسترس دارید تنظیم کنید.
آمادهسازی حدود ۲۵ دقیقه و پخت حدود ۷۵ تا ۹۰ دقیقه زمان میبرد. برای خیساندن لپه هم یک ساعت جداگانه در نظر بگیرید. در این دستور، هر پیمانه حدود ۲۴۰ میلیلیتر است.
| مواد لازم | مقدار |
|---|---|
| برنج نیمدانه یا برنج ایرانی معمولی | سهچهارم پیمانه |
| لپه خشک | نصف پیمانه |
| سبزی آش خردشده | ۳۰۰ گرم |
| گوشت چرخکرده گوساله یا گوسفند | ۲۵۰ گرم |
| پیاز متوسط | ۲ عدد |
| آب انار صافشده و بدون شکر | یکونیم پیمانه |
| آب برای پایه آش | ۴ پیمانه، با امکان افزودن ۱ پیمانه دیگر |
| روغن مایع | ۳ قاشق غذاخوری |
| زردچوبه و فلفل سیاه | بهترتیب نصف و یکچهارم قاشق چایخوری |
| نمک | به مقدار لازم |
| رب انار | تا ۱ قاشق غذاخوری، در صورت نیاز |
| شکر برای تعدیل ترشی | در صورت نیاز، از نصف قاشق چایخوری شروع کنید |
| دانه انار برای سرو | ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری، اختیاری |
اگر نیمدانه ندارید، برای پایه آش از برنج ایرانی طبیعت استفاده کنید و بگذارید دانههای برنج کاملاً نرم شوند. برای سبزی آش، تره، جعفری و گشنیز را با کمی نعناع مخلوط کنید. پیش از پخت، لپه طبیعت را پاک کنید و بشویید.

لپه را حدود یک ساعت بخیسانید و آب خیساندن را دور بریزید. سپس آن را با آب تازه، جدا از آش، روی حرارت ملایم بپزید. بعد از حدود ۲۵ دقیقه یک دانه لپه را بیرون بیاورید و بگذارید کمی خنک شود. اگر با فشار ملایم انگشت نصف میشود و مغزش سفت نیست، لپه را آبکش کنید. این مرحله ممکن است بسته به نوع لپه بیشتر طول بکشد.
یکی از پیازها را خلالی کنید و در سه قاشق غذاخوری روغن آفتابگردان طبیعت تفت دهید. وقتی پیاز طلایی شد، کمی از آن را برای سرو بردارید و زردچوبه را چند ثانیه با باقی پیاز تفت دهید.
برنج شستهشده را با چهار پیمانه آب در قابلمه بریزید. وقتی آب به جوش آمد، شعله را کم کنید و هر چند دقیقه هم بزنید تا برنج به کف قابلمه نچسبد. بعد از حدود ۲۵ تا ۳۵ دقیقه، دانههای برنج باید شکفته باشند و با پشت قاشق بهراحتی له شوند.
لپه پخته، پیازداغ زردچوبهدار و سبزی خردشده را اضافه کنید و بگذارید حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی شعله ملایم بپزند. اگر در این مرحله ملاقه بهسختی در آش حرکت میکند، آب جوش را هر بار یکچهارم پیمانه اضافه کنید.
پیاز دوم را ریز رنده کنید و آبش را بگیرید. آن را با گوشت، کمی نمک و فلفل ورز دهید تا مایه یکدست شود. سپس کوفتههایی تقریباً به اندازه گردوی کوچک درست کنید. کوفتهها را یکییکی در آشِ در حال ریزجوش بگذارید و چند دقیقه اول هم نزنید تا شکلشان را حفظ کنند.
پس از حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، دمای مرکز یکی از درشتترین کوفتهها را با دماسنج آشپزخانه اندازه بگیرید. طبق راهنمای دمای ایمن پخت گوشت، گوشت چرخکرده گوساله یا گوسفند باید به ۷۱ درجه سانتیگراد برسد. در صورت نیاز، پخت را ادامه دهید.
وقتی برنج لعاب انداخت و لپه و کوفتهریزهها پختند، آب انار را بریزید. آش را حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه با در نیمهباز روی حرارت ملایم نگه دارید. یکی دو بار آرام هم بزنید تا از تهگرفتن آش جلوگیری کنید و کوفتهها سالم بمانند. نمک و ترشی آش را پس از چند دقیقه ریزجوش تنظیم کنید.
اول آش را بچشید. اگر آب انار خوشطعم است و مزه آش را به اندازه کافی تغییر داده، میتوانید رب انار را حذف کنید. اگر طعم انار کم است، یک قاشق چایخوری رب انار را در کمی از آب آش حل کنید، به قابلمه برگردانید و دوباره بچشید. اگر آش ترشتر از حد دلخواه شد، میتوانید نصف قاشق چایخوری شکر را حل کنید و بعد از چشیدن، مقدارش را تنظیم کنید.
آش آماده باید روی ملاقه لایهای نازک بگذارد و هنوز روان باشد. اگر رقیق است، چند دقیقه با در باز ریزجوش بزند تا آب اضافیاش کم شود. اگر غلیظ است، کمی آب جوش اضافه کنید. آش با کمی ماندن غلیظتر میشود، بنابراین موقع خاموشکردن شعله آن را اندکی روانتر از قوام دلخواه سرو بردارید.
برای نسخه بدون گوشت، کوفتهریزه را حذف کنید. بعد از نرمشدن لپه و پخت سبزی، آب انار را مستقیم به پایه آش اضافه کنید و همان زمان کوتاهِ جاافتادن را در نظر بگیرید. اگر دوست دارید لپه در هر قاشق بیشتر به چشم بیاید، کمی لپه پخته به قابلمه اضافه کنید.
برای سرو، پیازداغی را که کنار گذاشتهاید روی آش بریزید. اگر دانه انار اضافه میکنید، آن را هنگام کشیدن آش روی کاسهها بریزید تا بافتش حفظ شود.